Niewypał. Wielki niewypał. Są pisarze potrafiący pisać o nieciekawych bohaterach w zajmujący sposób, ale „Vile Bodies” ledwo wymęczyłam, a dotrwałam do końca tylko dlatego, że czytałam same pozytywne opinie o tej książce i sam autor jest uznaną postacią. Chciałam się osobiście przekonać o co tyle hałasu i przekonałam się, że to wiele hałasu o nic.

Co ciekawe, ta cieniutka powieść jest dziś równie aktualna, co 80 lat temu, kiedy została napisana. Waugh opisuje niewielką grupkę osób ze śmietanki towarzyskiej, tzw. Bright Young People, którzy w latach 1920-tych codziennie byli bohaterami rubryk towarzyskich w gazetach angielskich. Ich życie toczyło się od przyjęcia do przyjęcia, od małego skandalu do większego skandalu. Wiecznie znudzeni, wykrzykujący nieustannie, niczym autosugestię, jak to bosko się bawią , nie będący w stanie rozmawiać na żaden konkretny temat, bohaterowie powieści przypominają bezmyślne manekiny, ładne na zewnątrz, puste w środku. Waugh starał się napisać satyrę na to środowisko, bohaterom przypisując zabawne nazwiska i umieszczając je w centrum czasem dość śmiesznych wydarzeń, ale trudno mi sobie wyobrazić, by ktokolwiek mógł mieć przyjemność z tej lektury po - powiedzmy - pięćdziesiątej stronie. Wprawdzie humoru jest coraz mniej, a koniec jest raczej tragiczny niż zabawny – tak jak koniec ludzi, którzy zdają sobie wreszcie sprawę, że życie dla image’u nie daje żadnego spełnienia – ale ta książka jest najzwyczajniej w świecie nudna. Być może osoby pasjonujące się życiem znanych i bogatych, z wypiekami na twarzy oglądające zdjęcia strojów gwiazd z wręczania różnorakich nagród i polujący na informacje kto z kim (w Stanach Zjednoczonych nawet w wiadomościch telewizyjnych niektórych stacji podawane są ‘entertainment news’) podejdą do tej powieści inaczej, z refleksją, że od tylu lat właściwie nic się nie zmieniło. Dziś szybszy jest przepływ informacji, ilość wiadomości też jest znacznie większa, bo nie interesują nas tylko gwiazdki lokalne. Ale niewiele znaczące osóbki, znane z tego, że są znane i bogate, były już za czasów Waugh równie głupiutkie jak i teraz. W latach 1920-tych także istniały odpowiedniki Paris Hilton, upajające się hedonizmem i nie mające pojęcia o niczym, co się dzieje poza ścianami sal balowych, barierkami eleganckich jachtów czy czerwonymi dywanami luksusowych hoteli. Pomimo że temat powieści w gruncie rzeczy jest lekki, jej wydzwięk wcale lekki nie jest. Smutne życie muszą mieć osoby, które nie mają ciekawszych zajęć niż bywanie na przyjęciach, na których nic się nie dzieje, na których spotyka się wciąż te same osoby, ale brakuje nawet tematów, które można by poruszyć. Bohaterowie Waugh sporo mówią o pieniądzach, które trzeba było mieć (albo przynajmniej miało się perspektywę ich posiadania), gdy chciało się bywać. Z ciekawostek – w 1929 roku jeden z faktycznie żyjących arystokratów, Bryan Guinness, poślubiając Dianę Mitford w 1929 roku zarabiał rocznie 20000 funtów, podczas gdy przeciętna roczna pensja mężczyzny wynosiła wówczas nieco poniżej 150 funtów. Waugh po sukcesie „Vile Bodies” mógł liczyć na zarobki 2500 funtów rocznie, co stanowiło 2-3 razy ile zarabiał profesor uniwersytetu oxfordzkiego.

Bohaterowie powieści nie zajmują się niczym szczególnym, ale faktycznie do Bright Young People należeli poeci, tancerze baletowi i tancerki, fotograficy (m.in. Cecil Beaton), malarze i aktorki (m.in. Tallulah Bankhead), a także sam Evelyn Waugh. Nie wszyscy z tego towarzystwa byli na tyle głupi, by nie zdawać sobie sprawy, że ich beztroska trwała będzie wiecznie. Wychowani w cieniu I wojny światowej, na początku lat 1930-tych już mogli dostrzec widmo drugiej. Korzystali więc z życia ile tylko się dało według zasady „carpe diem”, bo to mógł być zawsze ich ostatni dzień. Niektórzy rzeczywiście umierali dość młodo, inni dożywali póznego wieku, ale ci mieli okazję zaobserwować biedę Anglii lat powojennych, kiedy afiszowanie się swoim wystawnym stylem życia nie było w dobrym tonie i żyło się raczej wspomnieniami młodości.

Jako swoisty dokument epoki, która trwała zaledwie jedną dekadę, „Vile Bodies” jest dobrą książką. Ale jako powieść, po którą sięga się w chęci zapomnienia o rzeczywistości licząc na radość z lektury, niestety się nie sprawdza. Tak jak nuda ogarnia bohaterów, tak samo szybko nuda ogarnia czytelnika. Nie żałuję, że przeczytałam, ale Waugh ani nie rozbawił mnie ani nie wywołał we mnie żadnych większych emocji. Spodziewałam się lepszej rozrywki, lepszego stylu, lepszych wartości poznawczych - czegokolwiek, ale nie nudy.

Bright Young People na jednym z przyjęć