| < Czerwiec 2017 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    
Zakładki:
Autorka
Autorka pisuje do:
Autorkę można też znaleźć
Chihiro2@gazeta.pl
Czytam
Filmy
Gazety
Instytucje
Książki
Wyzwania czytelnicze
Tagi

visit tracker on tumblr

piątek, 31 sierpnia 2012
Zakochajmy się w sobie :)

W Tokio ukazuje się co dwa tygodnie anglojęzyczny magazyn "Metropolis", z którego można dowiedzieć się o atrakcjach kulturalnych, jakie zaplanowane są na najbliższe tygodnie, poczytać recenzje restauracji, różne okolicznościowe artykuły itp. Poziom nienadzwyczajny, ale ujdzie. Zaczytuję się w każdym kraju, którego prasę jestem w stanie czytać, ogłoszeniami matrymonialnymi. Nic zapewne nie pobije tych indyjskich ani tych zamieszczanych w londyńskim "London Review of Books" (te ostatnie są tak oryginalne, zabawne, inteligentne, że wyszła nawet antologia najciekawszych ogłoszeń, którą pochłonęliśmy w dwa dni swego czasu), ale tutejsze też nie są złe. Oczywiście to ogłoszenia szczególne - cudzoziemcy/cudzoziemki szukają przede wszystkim partnerek/partnerów japońskich, a Japończycy/Japonki chcą poznać obcokrajowców. Ten wpis jest dla czytelników mówiących po angielsku - zwyczajnie nie chcę przekładać ogłoszeń, gdyż straciłyby sporo swego uroku w tłumaczeniu. Zdjęcie powyżej nie odnosi się do tematu poza tym, że przedstawia przeurocze, radosne Japonki; zrobione zostało na ulicznym festiwalu jedzenia w ostatni weekend.

Przyjemnej lektury!

***

Miłośnik rudzielców

Redhead in town? It's always been my fantasy to end up with a gorgeous redhead with brains and good taste in art. It sounds too good to be true, but I just can't stop looking. I'm a Japanese working artist. 40s.

Chcesz popłakać? 

Sometimes, do you want to cry? Cool and frank Japanese guy seeking a nice female with similar interests. I like rock music, movies, novels, playing the guitar and hanging out, etc. Let's get to know each other! (i popłaczmy razem, powinien dodać)

Nieudacznik o wielkim sercu

Unlucky single man, 45, unemployed, with a big heart. If you are interested, drop me a line. I used to go around Tokyo, Shinjuku, Ikebukuro on weekends. I live in Kawagoe. Feel free to mail me.

Fanka Murakamiego szuka AUTENTYCZNYCH mężczyzn

Authentic man sought for future partner. Attractive, feminine, well-educated SJF (single Japanese female) seeks a long-lasting relationship with a smart, caring, authentic man, someone who hopes to live openly and with integrity, for real closeness. I am early 40s, young-looking. (pseudonim ma "sputnik sweetheart")

Słodki, okrągły głuptasek

Chubby SJF, late 30s. Hi there, I am seeking a boyfriend who likes swimming. I like swimming, eating, laughing, acting stupid very much. I am not young, but trust me: I am so cute!

Kobieta normalna

Expect fun. Normal SJF, mid-30s, nonsmoker, seeking someone of a similar age for fun times and a positive life around Tokyo or Yokohama. Both casual relationship and long-term are ok. Kindly contact me.

Samotność dobija

Lonely. I am very lonely. Wishing to share nice time with a Caucasian man.

Gdy podnieca intelekt...

Sapiosexual seeks soulmate. Shy, quiet, introvert Caucasian woman with a wide variety of interests seeks someone to connect with on various levels on a deeper level, but primarily intelectual.

Miłość czy przyjaźń?

Hi! I am John. I am looking for a love friend. I am kind of lonely and I need to be by a friend. I am looking for only mature female friend ideally older than me. If you are younger than me, please do not write to me. I need an understanding mature love friend who can understand the meaning of a relationship. (gdyby tylko zechciał zdradzić swój wiek!)

A teraz pisz!

Attractive single Japanese male seeks a nice western or Japanese female for friendship and possible further more. No smokers preferred. I am confident of creating happy and fun times together. Now, email me! (przedostatnie zdanie brzmi niemal jak fragment listu motywacyjnego)

Szukam dziewczyny, tfu, babci :)

Young SJM (single Japanese male), early 30s, is seeking for a granny girlfriend over 50. I might be unusual, but I only like mature women. Japanese women also welcome.

Kto mnie nakarmi natto i porozmawia o świecie?

(pisownia oryginalna) I am Swedish man, I want to try natto! I am living near Meiji Jinghu. Starting from language, cuture exchange, luckyly I want to meet my special one. I am single and no girlfriend for a year. I have been studying japanese for half a year. But I can not speak well, I need more experience to talk in Japanese! If you need to learn Swedish or French or German or English, I can help you. Since I have many hobbies, we may be able to talk about them. I am always looking forward to seeing new people. My interests are taking pictures, watching movies and looking for new cafes in Meiji Jinghu area. Do you have any hobbies same as me? or are you interested in something different, teach me! I hope we can talk about something that happens on the earth. (ostatnie zdanie mnie rozbroiło :))

Niemożliwe jest możliwe

Plus-sized female? Multilingual Japanese executive, 30s, 178cm, based in Europe and Tokyo, seeks a plus-sized female. If you are seeking the impossible combination of brains, a good body and a sense of humour, look no further.

Szczerość do bólu

American looking for a SJF. I'm sorry, I won't lie: I like to go out, consume mass quantities, joke... and yes, I can be a dirty boy at times. Is that ok? East coaster, 40, for you!

Poświęcę własne szczęście dla naszych dzieci

Children are our future. Single mothers, if you want the best for your child's future, so do I. Let's work together to give our children the complete parental support they need and deserve. Let's see if we match.

Japonki na wagę!

Chubby. A very quiet and shy African guy living in central Tokyo seeks a JF with some weight, 50-70kg, for a relationship. Only serious need apply. No jokes or funny emails, please.

Jak trudno randkować z kobietami kaukaskimi...

Difficult for JMs. It's easy for Caucasian males to date JFs here, but hard for JMs to date Caucasian females. Is there any chance for me, a SJM Tokyoite, 30s, 6', mature, caring, stylish, to hang out with a Caucasian female?

Kto chce poznać japońskiego otaku?

Good-looking SJM, 30, kindhearted, seeks single foreign woman in Saitama/Tokyo. I am seeking new friends. How about meeting and talking with me? I like movies, music, video games, manga and martial arts.

Szukam kogokolwiek

Happiness is all that matters. Handsome and kind Sri Lankan, 36, 177cm, professional, permanent resident of Japan, seeks a female of any age, any nationality, any status. Gold diggers, please do not reply.

Przegapiłaś szansę na rodzinę? Nie przejmuj się, my ci ją damy!

Need new mommy. Father and daughter seeking new mother. Professional woman over 40 who missed the chance to have children, but wants a family now. Must be extremely kind, very intelligent, a little shy and love animals and innocence.

Kocham książki, medycynę, finanse i obowiązki domowe

Elegant partner. I'm a very decent, elegant, loving SJF. I love reading books a lot, am into medicine, finance, and all kinds of house chores. I want to find the one for me to enjoy small, ordinary joys together, such as autumn leaves.

Gdy kręcą motocykle

Guy with a motorbike. Anyone with a motorbike? Take me for a ride! I don't like big scooters or American-style motorbikes. Sorry! Be single.

Hmm, nietradycyjne podejście do intymności?

Wanted: brilliant woman. Brilliant, kind, good-looking US executive, late 40s, seeking Asian woman who is unusual, brainy, and has a different, non-traditional approach to intimacy. Age not important, but please, serious only. No flighty, shallow or dismissive bijiin.

Pseudonim: alpha-dog :)

Seeking my lady. Good-looking, athletic SBM, 21, with a fit body, from California, into film, music, pretty much anything interesting, seeking someone to have fun with. (brzmi trochę jak Ken od Barbie; wróżę mu wielkie powodzenie)

Samuraj szuka księżniczki

Seeking princess. This 30-year old samurai will provide only you with these privileges: long-term relationship with sincerity, passionate love, loving kisses and caresses, happy life and future. (jak na samuraja powinien mieć lepszy pseudonim niż "ultrachocolate")

Uff, nie tylko modelki mogą się zgłaszać :)

Seeking you! Nonsmoking chubby WM (Niemiec - to wiem z adresu emailowego), 29, working for publishing company, is seeking a JF for having a nice talk, eating out and having fun together. No need to be a model.

Seks i darmowe lekcje angielskiego

Why not? Bored? Want more excitement? Wanna practise your English at the same time? I'm a tall, handsome, 29-year old British guy seeking a sexy JF, mature works, for food, karaoke, dating, sex.

Przed przyjaźnią obowiązkowa kawa

Attractive, positive SJF, 30s, polite, with long hair, working and living in central Tokyo, seeking a broadminded SW international businessman for friendship first, more later. Would be nice to have a coffee first.

Piękna szuka Bestii

Beast from "Beauty and the Beast". SJF, 39, single mum, somewhat like Belle, with non-Japanese mind, is seeking her Beast. You're really a beautiful gentleman in disguise. True understanding against all odds. (ostatnie zdanie jak z jakiejś dziwnej, japońskiej reklamy, gdzie wciskają angielskie zwroty bez sensu)

Tylko mentalnie dojrzałych proszę

Beautiful, exotic, passionate, SJF, 28 seeks a mentally mature, intelligent person for a serious relationship. Please be single, under 40, independent, financially secure. (korci mnie, by zapytać, czym się przejawia dojrzałość mentalna)

Cudzoziemcy mówią, że jestem słodziakiem

SJM seeking white lady in Tokyo. I'd like to have fun with a white woman who is older than I am. I'm Japanese, 20s, intelligent, sometimes regarded as cute by foreign people.

Luksus, luksus, luksus!

Take me away. SJF, mid-30s, enjoys a stylish and healthy life, is tall and attractive, lives in Tokyo, seeks a sophisticated, honest, open-minded, attractive SWM with a great sense of his lifestyle. Would appreciate discovering new things together. 

I więcej luksusu!

Adorable Japanese beauty seeks very successful SWM, 35-60, for both serious relationship and good friendship. I am 40, feminine, sexy, look very young, have a professional job. I love travelling, fashion, nice restaurants and champagne. Let's share quality time together!

Słodkie życie ze słodką kobietą i słodkim ciastem

If you are seeking a sweet life with a sweet Japanese female, write me. I'm a SJF, mid-30s, enjoy making cakes and bread, walking in the park and beach. Well-mannered gentleman with good job only.

Początkujący niedźwiadek

Beginner seeking top. Bi-curious, chubby WM, 30, bottom only, seeking nice male who can help me explore the other side of love. If you don't mind bears, drop me a line. Bondage welcome.

Naczytał się "Zmierzchu" i teraz proszę...

Any female vampires? Mixed race guy from the UK seeks to be a willing victim for female Japanese vampires. Looks not important, but a strong bite is!

wtorek, 21 lutego 2012
Wielorasowa Wielka Brytania, część III

Pierwszą część tekstu można przeczytać tutaj, a drugą tutaj


Norman i Maureen, oboje pół-Jemeńczycy w dniu swojego ślubu w 1974

Lata 60. przyniosły do Wielkiej Brytanii nową falę imigrantów, głównie samotnych mężczyzn, przybywających na Wyspy z byłych kolonii w poszukiwaniu zatrudnienia lub na studia. Na początku lat 70. w Wielkiej Brytanii było już pół miliona obywateli o pochodzeniu południowo-azjatyckim. Zaczęto obserwować zwiększoną niechęć białych Brytyjczyków do imigrantów, powstawały partie, np. National Front, których priorytetem była walką z narastającą imigracją. Napięcia na tle rasowym skutkowały niekiedy demonstracjami o charakterze antyimigranckim lub starciami osób popierających National Front i obywatelami z Południowej Azji. W Londynie East End, który stał się dzielnicą bangladeską, stanowił scenę zamieszek pod koniec lat 70. East End zawsze miał charakter imigrancki, osiedlali się tam francuscy hugenoci uciekający przed prześladowaniami, potem Żydzi ze wschodniej Europy, uciekający przed pogromami, a od 50 lat zamieszkują te rejony Bengalczycy z prowincji Sylhet w północno-wschodnim Bangladeszu. Dziś przeważająca większość sklepów i restauracji to przybytki bangladeskie, a wszędzie widzi się napisy w jęz. angielskim i benglaskim. 


Pamela i Shafique

Pamela, biała Angielka urodzona i wychowana na East Endzie, poślubiła w latach 1965 Shafique'a, który w wieku 18 lat przybył do Londynu z Bangladeszu. Poznali się, pokochali, lecz ich związek wciąż wystawiany był na próby. Ojciec Pameli nie akceptował męża córki o innym kolorze skóry, atmosfera wokół pary była w tamtych latach pełna niechęci. Obywatele bangladescy do dziś rzadko akceptują mieszane związki ich dzieci, a w tamtych czasach także niektóre białe osoby spotykały się z odrzuceniem ich przez konserwatywnych rodziców czy przyjaciół. Pamela i Shafique przetrwali wszystkie burze, dziś mają sześcioro dzieci i dziewięcioro wnucząt. Wychowanie dzieci jako muzułmanów było oczywistym wyborem. Byli pierwszą parą, która pobrała się w meczecie na Brick Lane, który wcześniej był synagogą, a jeszcze wcześniej - protestanckim kościołem i metodystyczną kaplicą. Jeśli można wskazać jeden budynek, który najpełniej odzwierciedla zmiany, jaki zachodziły na przestrzeni lat w Londynie, to jest to właśnie ów meczet.


Maureen, pochodząca z Irlandii, i Phoonoo, pochodzący z Indii, ze swoją córeczką w 1975

W latach 80. nastąpił trend w adopcjach dzieci z mieszanych rasowo związków. Bywało, że białe kobiety zamężne z białymi mężczyznami, miały kochanków o czarnym kolorze skóry. Jakimś sposobem udawało im się czasem utrzymać ciąże w sekrecie, ale nie były gotowe na wychowywanie dziecka o wyraźnie ciemniejszej karnacji. Część z nich oddawała dziecko do adopcji. W konserwatywnych kręgach społeczeństwa posiadanie dziecka nieślubnego, a w dodatku o innym kolorze skóry, wiązało się z ostracyzmem społecznym i szykanami. Nie wszystkie kobiety w chwilach namiętnych uniesień myślały o konsekwencjach, w wyniku czego sierocińce pełne były dzieci z mieszanych rasowo związków. Jednocześnie znajdowało się wiele rodzin chętnych zaadoptować takie dzieci. Wiele z nich odnajdywało miłość i cieszyło się tym samym szacunkiem, co rodzone, białe dzieci swoich rodziców. Pod koniec lat 80. zresztą rasizm był coraz mniejszy, a w latach 90. społeczeństwo stało się zdecydowanie bardziej tolerancyjne.


Dame Linda Penelope Dobbs


Zadie Smith

Do uznania za zupełnie normalny fakt związków mieszanych rasowo przyczyniły się zapewne, choćby częściowo, małżeństwa celebrytów, w których oboje mieli odmienny kolor skóry lub choćby pochodzili z innych kultur: Mick Jagger i Bianca Jagger, David Bowie i Iman, Jemima (ur. Goldsmith) i Imran Khan, czy najsławniejszy chyba związek lat 90. - księżna Diana i Dodi Fayed to przykłady związków, które jako pierwsze przychodzą do głowy. Mnóstwo osób z mieszanych rasowo związków zaczęło robić kariery, być obecnych w polityce, kulturze i sporcie. Thandie Newton, Zadie Smith, Hanif Kureishi, Dame Linda Penelope Dobbs (pierwsza niebiała osoba, mianowana wysokim sędzią na Anglię i Walię - jej matka pochodzi z Sierra Leone, ojciec był białym Anglikiem, który pracował jako prawnik w Sierra Leone), Lewis Hamilton (kierowca wyścigowy, mistrz świata Formuły I w 2008), Gok Wan, Naomi Campbell - to tylko kilka z tysięcy sławnych osób o mieszanym pochodzeniu.


Jaspreet i Pamela

Prowadzący, George Alagiah, przedstawił Jaspreeta, Sikha z Indii, od którego rodzice oczekiwali poślubienia indyjskiej dziewczyny, najlepiej też z Sikhów. Los chciał inaczej i Jaspreet zakochał się w Primrose, wesołej dziewczynie z Zimbabwe, której ojciec ma też chińskie korzenie. Pamela do ślubu założyła białą suknię, a wieczorem, na tradycyjną sikhijską uroczystość, czerwone sari. Ich przykład wskazuje na słuszność poglądu, że najbardziej konserwatywni są ci, którzy najdłużej mieszkają w Wielkiej Brytanii. Wciąż rzadkie są związki Indusów z czarnoskórymi kobietami lub Indusek z mężczyznami pochodzącymi z Karaibów lub Afryki, nawet jeśli indyjska rodzina ma afrykańskie pochodzenie i mieszkała w Kenii lub Ugandzie. Badania wykazują, że najniższy odsetek związków mieszanych (nie tylko rasowo, także kulturowo i religijnie) w Wielkiej Brytanii obserwuje się w społecznościach południowo-azjatyckich.

Obecnie trudno sobie wyobrazić Wielką Brytanię bez osób pochodzących z mieszanych związków. Jak pisałam w pierwszej części cyklu - 10% dzieci wychowuje się w rodzinach mieszanych rasowo, a ponad połowa mężczyzn karaibskiego pochodzenia i 40% kobiet pochodzących z Chin i będących w związkach ma partnerów/partnerki o innym kolorze skóry. Mimo iż w Wielkiej Brytanii mieszka mniej niebiałych osób, procentowo liczba związków mieszanych rasowo jest taka sama jak w USA. Wątpię, by znalazł się w tym kraju ktoś, kto nie zna małżeństw czy nieformalnych związków, w których oboje partnerzy mieliby inny kolor skóry. 

Większość zdjęć pochodzi ze strony bbc.co.uk (poza fotografiami Dame Lindy Penelope Dobbs i Zadie Smith, które znalazłam na innych stronach).

wtorek, 10 stycznia 2012
Francja i wegetarianizm
P1070884 (600x430)

Półki z mięsem w jednym z paryskich sklepów

W ubiegłym roku Francja nie raz dała prztyczka w nos swemu motto narodowemu: Liberté, Egalité, Fraternité (wolność, równość, braterstwo). Gdzie mowa o wolności, skoro kobietom nie wolno nosić tego, co chcą (pisałam o tym tutaj i tutaj)? O zakazie noszenia nikabu we Francji było głośno w mediach całej Europy. Jesienią rząd wprowadził w życie kolejną ustawą, naruszającą prawa człowieka, która jeszcze nie zdobyła takiego rozgłosu. Narusza ona tym razem prawa wegetarian. Od października stołówki we wszystkich francuskich szkołach państwowych i prywatnych MUSZĄ serwować wyłącznie posiłki zawierające produkty pochodzenia zwierzęcego, najlepiej mięso. Nie wolno im podawać dań wegetariańskich, o wegańskich nie wspominając,  i nawet jeśli dotychczas posiadały w swojej ofercie danie wegetariańskie, wkrótce nie będzie im wolno postępować tak dalej. Ustawa ma niebawem objąć szpitale, przedszkola, uczelnie wyższe, więzienia i domy starców. Brzmi jak koszmar senny? Niestety to Francja.

Francuzi kochają mięso. W wielu brasseriach trudno o dania bezmięsne, a weganizm jest zjawiskiem chyba nieznanym w kraju nad Sekwaną. Wegetarianie często nie mają co liczyć nawet na kanapkę z wegetariańskim serem. Niejednokrotnie zdarzyło mi się prosić o sałatkę bez mięsa czy ryby, po czym dostawałam sałatkę, z której kawałki mięsa/ryby były bardzo niedokładnie wyjęte. Na porządku dziennym jest smażenie frytek na tłuszczu gęsim. Cud, że nigdy nie zdarzyło mi się wymiotować na biały obrus w paryskiej restauracji. Miałam trudności z dostaniem czegokolwiek do jedzenia na paryskich lotniskach, co nie byłoby garścią sałaty z pomidorami i ogórkami i niewegetariańskim (oczywiście) serem. Wegetariańskie wino? Zapewne usłyszałabym szyderczy śmiech, gdybym odważyła się zapytać o takie w barze. Nawet o bogaty wybór sushi z warzywami trudno w Paryżu. A co mają powiedzieć muzułmanie i Żydzi? W mojej lokalnej londyńskiej restauracji japońskiej przy każdym daniu widnieje oznaczenie, czy jest ono wegetariańskie, wegańskie, koszerne czy halal. Dlaczego osoby przestrzegające z różnych względów nieco odmiennej od większości diety mieliby być zmuszeni jadać w osobnych restauracjach? W Londynie jest możliwe, by z Żydem, weganinem i muzułmanimem iść do tej samej knajpy. W Paryżu? Niewyobrażalne.

warzywa we Francji

Takie warzywa najpewniej nie będą podstawą dań we francuskich szkołach

Wróćmy jednak do wegetarianizmu. Podczas gdy wszystkie niezależne światowe autorytety w kwestii żywienia wykazują, że zdrowa dieta nie wymaga obecności w niej mięsa, a coraz to nowe badania dowodzą, że spożywanie nabiału jest w najlepszym wypadku niekonieczne, a w najgorszym - szkodliwe dla człowieka, Francuzi wiedzą swoje. Książka o diecie Dukana, francuskiego doktora, który zaleca jedzenie chudego mięsa na śniadanie, obiad i kolację w celu zachowania żylastej, przepraszam: szczupłej, sylwetki, zrobiła we Francji furorę i zdobywa popularność w innych krajach, nawet w Chinach. Napis na okładce "Pięć milionów Francuzów nie może się mylić" mówi sam za siebie. Tę dietę stosowała cała kobieca część rodziny Middleton, włącznie z Kate, przed ślubem księżnej z księciem Williamem. W Wielkiej Brytanii wpłynęło to znacząco na wzrost popularności książki, mimo że Brytyjskie Towarzystwo Dietetyczne określiło dietę Dukana najbardziej niebezpieczną dietą na świecie, groźniejszą dla zdrowia nawet niż alcorexia (która pozwala czerpać kalorie nie z jedzenia, a z alkoholu, przez co uwielbiają ją modelki). Spodziewam się jednak, że jej popularność będzie tu równie krótkotrwała co diety Atkinsa, Brytyjki nie lubią się katować. A co sam doktor Dukan mówi o ideale kobiecego piękna? W wywiadzie dla "Financial Times" z ostatniego weekendu wyznał: "Lubię kobiety z krągłościami. Kiedy kobieta przychodzi na świat ma więcej komórek tłuszczowych niż mężczyzna. Z dwóch powodów. Pierwszy - kiedyś musi zajść w ciążę. Drugi - atrakcyjność seksualna. Jeśli chcesz być kobietą, musisz mieć klatkę piersiową". A co doktor mówi na efekty uboczne wynikające ze zbytniego spożywania mięsa i zakwaszenia organizmu, jak brzydki oddech? "Można zawsze żuć gumę do żucia". 

Francuski rząd najwidoczniej wziął przykład z diety dr. Dukana, by walczyć ze zwiększającą się w tempie ekspresowym otyłością Francuzów. Wkrótce dzieci we wszystkich szkołach, jeśli nie będą chciały jeść mięsa, będą mogły co najwyżej zostawić je na talerzu. Przypomina mi to mój własny koszmar z przedszkola - zjadałam kawałek chleba z masłem (kiełbasę odkładałam na bok), na obiad pochłaniałam ziemniaki z surówką, a zupę w najlepszym przypadku ledwo próbowałam. Pływały w niej oka z tłuszczu i ohydne kawałki szarego mięsa, nawet jeśli nazywano ją "jarzynową". Na szczęście moja mama interweniowała i kategorycznie zabroniła paniom przedszkolankom zmuszać mnie do jedzenia mięsa. Teraz francuskie dzieci, podobnie jak ja przed 28 laty, będą skazane na niezbilansowane posiłki w szkołach, a wkrótce ten koszmarny eksperyment (miejmy nadzieję, że to tylko eksperyment) obejmie wszystkich od przedszkolaków po starców w domach opieki. Podczas gdy w innych krajach Europy coraz więcej osób decyduje się zrezygnować kompletnie z jedzenia mięsa (przodują w tym Włochy z 10% społeczeństwa niejedzącego mięsa, Niemcy i Wielka Brytania) lub przynajmniej ograniczyć jego ilość w diecie, Francuzi zdają się krzyczeć: "Dajcie nam wasze mięso! Już my zrobimy z niego pożytek!". 

ryby we Francji

Stoisko z rybami na paryskim rynku

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, zbiór fundamentalnych praw człowieka, mówi, iż każdy obywatel ma prawo do wolności sumienia, myśli i religii. Europejska Unia Wegetariańska podkreśla, że nie każdy rezygnuje ze spożywania mięsa czy produktów zwierzęcych z powodu kaprysu. Coraz więcej osób na świecie przestaje jeść mięso jako znak protestu wobec złego traktowania zwierząt - książka Jonathana Safrana Foera "Eating Animals" na pewno dotarła także do Francji. Wolność sumienia trzeba uszanować, jeśli motto narodu brzmi: wolność, równość, braterstwo. Nie wiem, czy były kiedykolwiek we Francji protesty przeciwko dyskryminacji wegetarian, mam tylko nadzieję, że po wprowadzeniu w życie nowej ustawy - będą. Tymczasem Bruno Le Maire, francuski minister ds. gospodarki, zapowiedział już w 2010 roku, że jego celem będzie obrona francuskiego modelu rolnictwa, a w szczególności sprzeciwianie się inicjatywom, przekonującym obywateli francuskich, by jedli mniej mięsa.

Juliet Gellatley, brytyjska aktywistka i dyrektorka organizacji promującej wegetarianizm Viva! pisze na stronie organizacji: "W tym samym czasie, w którym stuletni wegetarianian [Fauja Singh, znany brytyjski biegacz i rekordzista w swej grupie wiekowej i zdeklarowany wegetarianin - przypis mój] przebiega maraton w Kanadzie, francuski rząd stwierdza, że dieta bezmięsna nie służy zdrowiu. Francja musi być jedynym krajem na świecie, w którym Ministerstwo Zdrowia nie zwraca uwagi na badania naukowe. Nieważne czy to BMA, Amerykańskie Towarzystwo Dietetyczne czy Światowa Organizacja Zdrowia, wyniki badań przeprowadzanych przez nie są identyczne: produkty pochodzenia zwierzęcego są główną przyczyną chorób, na które umiera najwięcej ludzi w krajach zachodnich, podczas gdy dieta oparta w dużej mierze na produktach pochodzenia roślinnego obniża ryzyko chorób i przedłuża życie". 

Wydaje mi się, że Francuzi znaleźli sposób na problemy wynikające z przedłużenia wieku emerytalnego - skrócić swym obywatelom życie. 

rynek paryski

poniedziałek, 31 października 2011
Wielorasowa Wielka Brytania, część II

Pierwszą część tekstu można przeczytać tutaj.

Mixed race couple, London, 1956

Anonimowa rodzina brytyjska, 1956

Tak jak I wojna światowa przyczyniła się w znaczący sposób do emancypacji kobiet, tak II wojna jeszcze bardziej rozluźniła obyczaje. W Wielkiej Brytanii stacjonowało w czasach wojny ponad sto tysięcy afroamerykańskich żołnierzy. Podczas gdy wcześniej przybysze z innych krajów zatrzymywali się i osiadali w miastach portowych, ci żołnierze zawitali do miast i miasteczek. Niektórzy Brytyjczycy po raz pierwszy zobaczyli wówczas ludzi o innym kolorze skóry w postaci tych rosłych Amerykanów. I znów kobiety, których mężowie wyruszyli na front wojenny, wdawały się w romanse. Organizowano potańcówki, gdzie przy dźwiękach modnych wówczas melodii pląsały na parkiecie białe Brytyjki z ufryzowanymi włosami i w nylonowych pończochach na nogach (wielki hit i prezent od kochanków z Ameryki) i czarnoskórzy mężczyźni w eleganckich mundurach. Z wielu związków narodziły się dzieci, zwano je "brązowymi dziećmi" ("brown babies"), a ich liczbę szacuje się na około tysiąc. Amerykański rząd potępiał takie związki, za oceanem wciąż panowała segregacja rasowa i związki mieszane były zakazane. Po wojnie żołnierze wrócili do siebie, a kobiety zostałymi z "suwenirami" po przygodzie, które nie mogły zostać zabrane przez ojców do ich ojczyzny. Niektóre matki w obliczu ryzyka rozpadu rodziny i lęku przed mężem powracającym z wojny, decydowały się oddać owe dzieci do specjalnych sierocińców. Część dzieci została potem adoptowana przez białe rodziny i starsi już obecnie ludzie wspominają swoje wychowanie w szczęśliwym otoczeniu, gdzie czuły się kochane na równi z rodzonymi dziećmi swych rodziców i gdzie kolor skóry nie miał żadnego znaczenia. Jednym z takich dzieci, narodzonym z romansu białej Angielki i afroamerykańskiego żołnierza i potem oddanym do opieki, a więc nie znającym zupełnie biologicznych rodziców, jest szwagier George'a Alagiaha, prezentera programu. Niektóre dzieci jednak czuły się odrzucone na zawsze i dorastały w poczuciu, że są bękartami, czyli gorszym gatunkiem człowieka.

George Alagiah ze swym szwagrem

George Alagiah (po lewej) ze swym szwagrem, którego ojciec był afroamerykańskim żołnierzem

W 1948 miał miejsce wielki przypływ obywateli z Karaibów i wiele osób widzi w tym początek wielokulturowego społeczeństwa brytyjskiego, zapominając o kilku wcześniejszych dekadach, które opisałam w pierwszej części cyklu. Trzeba przyznać, że przybycie czarnoskórych Jamajczyków, Gujańczyków, obywateli Barbadosu czy Tryninadu i innych krajów jest najlepiej chyba udokumentowane, zajmuje też zasłużone miejsce w beletrystyce brytyjskiej, choćby w powieści "Wysepka" Andrei Levy. Wielka Brytania była biednym i zniszczonym krajem po wojnie. Każda osoba gotowa do pracy przyjmowana była z otwartymi ramionami. Wprowadzono więc w 1948 roku British Nationality Act, ustawę, która oferowała brytyjskie obywatelstwo wszystkim obywatelom Wspólnoty Narodów i prawo do osiedlania się tutaj. Tysiące mężczyzn z dalekich wysp karaibskich przybyło więc do pracy. To oni byli pierwsza naprawdę wielką grupą, która zmieniła oblicze powojennego Królestwa Brytyjskiego. 

Historia żydowskiej dziewczyny z Liverpoolu, Mary, i Jake'a z Trynidadu jest wzruszającą historia miłosną. Para jest ze sobą od 63 lat i wciąż wspomina, jak się poznali. Można powiedzieć, że strzała Amora trafiła ich niespodziewanie, gdy wspólnie studiowali, i oboje trwają w zakochaniu po dziś dzień. Nie mają oporów, by mówić o swym uczuciu - Jake twierdzi, że Mary była tym, czego szukał przez całe życie. Mary zaś z uroczym uśmiechem wspomina, że Jake oświadczył jej się, wykorzystując cytat z Szekspira: "To be or not to be, will you please marry me". Ojciec Mary jednak był przeciwny ich małżeństwu, powiedział jej, że teraz, gdy związała się z czarnym mężczyzną, już nigdy nie znajdzie porządnego chłopaka. Dodał też, że nie chce jej więcej widzieć na oczy. Na ich ślubie nie było żadnej rodziny, wyłącznie przyjaciele. Z podobnymi uprzedzeniami i odrzuceniem rodziny musiało radzić sobie wówczas wiele par mieszanych. 

Mary, zydowka i Jake, poczatek lat 50.

Jake i Mary na początku lat 50. (ich zdjęcie ze ślubu znalazło się przypadkiem w poprzedniej notce)

Mary Jacobs i Jake dzis

Jake (86 lat) i Mary (81 lat) obecnie

Jednym z najsmutniejszych wydarzeń w powojennej Wielkiej Brytanii, świadczącym o nietolerancji Liverpoolu wobec inności, jest przymusowe wysiedlenie ok. dwóch tysięcy chińskich marynarzy. W czasie II wojny światowej ci Chińczycy osiedlili się w Liverpoolu, wielu poślubiło Angielki i założyło z nimi rodziny. Yvonne Foley jest jednym z 500-1000 dzieci (ich liczbę trudno dokładnie oszacować), które przez wiele lat myślało, że zostało porzuconych. Podobnie myślała jej matka. Nie wiedziano, że pewnego poranka przeprowadzono świetnie zorganizowaną akcję, zaplanowaną przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Policja wyłapywała na ulicach każdego, kto wyglądał na Chińczyka, więziła go i czym prędzej wysyłała na statku do Chin. Nikt nie wiedział, co się stało z tymi mężczyznami później, szczególnie że w Chinach do władzy doszli komuniści i zdobywanie informacji było szalenie trudne. Raz rozbite rodziny pozostały rozbitymi na zawsze. Wiele kobiet, w tym matka Yvonne, zmarło wierząc, że zostało porzuconych przez swych mężów. Yvonne dorastała nie wiedząc nawet, że jest Euroazjatką i dopiero w wieku kilkunastu lat dowiedziała się, że jej ojciec pochodził z francuskiej części Szanghaju, dlatego dostała francuskie imię. W 1982 Yvonne pojechała do Szanghaju i wspomina, że doświadczenie było przedziwne - to było jak odwiedziny w mieście jej dzieciństwa, te same sklepy, podobne budynki. Ojca nigdy nie odnalazła.

rodzice Yvonne Foley

Rodzice Yvonne Foley

Tymczasem społeczność mieszana rasowo rosła. Kobiety wciąż walczyły z uprzedzeniami innych wobec swoich mężów i samych siebie, ich dzieci najlepiej czuły się w towarzystwie innych dzieci z mieszanych rodzin, gdzie nie były wytykane palcami. Do imigrantów z Karaibów, krajów arabskich czy Afryki doszli imigranci z Indii i Pakistanu (Bangladesz jeszcze wówczas nie istniał). Wielu kobietom imponowali Pakistańczycy i Indusi - dobrze się ubierali, byli świetnie wykształceni, pięknie mówili po angielsku, znali Szekspira, Chaucera i Thackeraya. Do tego byli prawdziwymi dżentelmanami. Społeczeństwo przyzwyczajało się powoli do tego, że związki mieszane nie są niczym dziwnym. Nie tylko mieszane małżeństwa żyły na tych samych ulicach co białe, wkroczyły także do mediów. Powstały w 1957 roku serial "Emergency - Ward 10" - pierwszy serial brytyjski, którego akcja rozgrywała się w szpitalu - nie tylko przybliżył widzom codzienność pracowników szpitalnych, gdzie zatrudnienie znalazła duża grupa osób o nie-białym kolorze skóry. W tym serialu w 1964 po raz pierwszy Brytyjczycy zobaczyli na ekranach swych telewizorów pocałunek pani chirurg pochodzącej z Jamajki z białym, angielskim lekarzem. Wycięto jednak scenę seksualną pod zarzutem, że była "zbyt sugestywna" - społeczeństwo brytyjskie nie było jeszcze gotowe, by po kolacji oglądać z dziećmi w serialu rodzinnym sceny aktu miłosnego między parą o odmiennym kolorze skóry. Jednakże serial dobrze oddawał realia, ponieważ w Wielkiej Brytanii sporo imigrantów bywało już od lat 50. zatrudnianych w służbie zdrowia, co ma miejsce do dziś. Idąc dziś do szpitala w centrum Londynu (byłam kilka razy na pobieraniu krwi) biali lekarze czy pielęgniarki lub pielęgniarzy należą do mniejszości.

Kiss - Emergency Ward 10

Pierwszy pocałunek w serialu telewizyjnym ("Emergency - Ward 10") między parą o odmiennym kolorze skóry, 1964 rok, występują Joan Holley z Jamajki i John White z Wielkiej Brytanii

Trzecia część cyklu wkrótce.

Wszystkie zdjęcia pochodzą ze strony www.bbc.co.uk

niedziela, 30 października 2011
Wielorasowa Wielka Brytania, część I

Wyniki niedawno przeprowadzonej ankiety zaskoczyły wszystkich. Okazało się, że w Wielkiej Brytanii 10% dzieci wychowuje się w rodzinach mieszanych rasowo. Ponad 3% społeczeństwa ma mieszane pochodzenie (co interesujące, niemal 1,5% uznało się według ankiety z 2009 roku za osoby "mixed-race", ale gdy zapytano, czy rodzice są innego koloru skóry, pozytywnie odpowiedziało ponad 3% odpowiadających, co oznacza, że nie wszystkie osoby z mieszanych związków postrzegają siebie samych za "mieszane" - w USA najlepszym przykładem osoby z mieszanego związku jest Barack Obama, który jednak mówi o sobie, że jest czarny, choć faktycznie jest tak samo biały jak i czarny). Jeszcze 10 lat temu ta liczba była o ponad połowę niższa. Osoby o mieszanym pochodzeniu należą do najszybciej rosnącej grupy mniejszości. Największa grupa mieszanych obywateli mieszka w londyńskiej dzielnicy Haringey (4,4%), lecz szkoły podstawowe w centralnym Londynie już teraz szacują liczbę dzieci z mieszanych związów na 25% ogólnej liczby uczniów. Dziś ponad połowa mężczyzn karaibskiego pochodzenia i będących w związkach ma partnerki o innym kolorze skóry. To samo dotyczy 20% mężczyzn pochodzenia afrykańskiego, 10% mężczyzn i kobiet z Indii i 40% kobiet z Chin. W ciągu ostatnich 14 lat liczba dzieci chińskiego pochodzenia, które mają także białego rodzica, wzrosła z 15% do 35%. Przewyższa tę liczbę w tej chwili tylko liczba dzieci pochodzenia karaibskiego - aż 49% z nich ma białego rodzica. Widać bardzo wyraźnie na ulicach Londynu zwiększającą się liczbę dzieci ze związków mieszanych. Wśród naszych przyjaciół większość stanowią pary o odmiennym kolorze skóry, ich dzieci więc także będą (choć nie wszyscy nasi przyjaciele już dzieci posiadają) zaznaczać w formularzach "mixed-race". Od paru lat przepowiadam, że kolor skóry ulega rozrzedzeniu, że ma coraz mniejsze znaczenie w kraju, w którym mieszkam. Nie jestem w stanie nadawać nikomu etykietki oceniając po wyglądzie. Bo co będę mogła powiedzieć o nienarodzonym jeszcze dziecku naszych przyjaciół, które będzie posiadało paszporty polski, brytyjski, niemiecki i hongkoński? Albo o dziecku innej pary przyjaciół, w którego żyłach płynąć będzie krew bangladeska, malezyjska, chińska i belgijska (jeśli uznać, że krew ma narodowość)? Lub jeszcze innym, którego rodzice mają pochodzenie sudańsko-włoskie z jednej strony i szwedzko-indyjskie z drugiej? A to zaledwie trzy przykłady z bardzo wielu. Wielokulturowości nie widać na pierwszy rzut oka. Czasem osoba mająca czarnego rodzica ma zupełnie białą twarz, bywa że jedynie lekko skręcające się włosy zdradzają afrykańskie bądź karaibskie pochodzenie (a czasem nawet i tego śladu nie ma). W Japan Centre nie raz widziałam dzieci ze związków Japonek z czarnoskórymi mężczyznami, coraz więcej dzieci wyglądających na pierwszy rzut oka na Indusów mówi płynną polszczyzną, coraz więcej Polaków ma inny kolor skóry. Byłam niedawno w konsulacie polskim dwa razy, gdyż wyrabiałam sobie nowy paszport. Obok mnie po polski paszport stały dwie Polki z czarnoskórymi mężami i dziećmi z tych związków, jedna pani w czarnym czadorze, druga w hidżabie z mężem, który pochodził z Algierii. Był też Polak, który wyrabiał paszport swej żonie, z którą rozmawiał po rumuńsku. Brytyjscy Polacy nie są już wyłącznie białymi katolikami.

George Alagiah, presenter of the Mixed Britannia series, who is of Sri Lankan origin, pictured with his wife Frances

George Alagiah, prezenter "Mixed Britannia", który sam ma lankijskie pochodzenie, z żoną Frances, Angielką

BBC nadawała przez ostatnie trzy tygodnie arcyciekawy serial dokumentalny w trzech godzinnych odcinkach pt. "Mixed Britannia" o wielokulturowości na Wyspach w ciągu ostatniego stulecia. Prowadzący program dziennikarz George Alagiah zdradził na samym początku pierwszego odcinka: "Urodziłem się na Sri Lance, lecz poznałem i poślubiłem Angielkę. To jest nasza opowieść, ale jest to też historia naszego kraju". Do ślubu, który odbył się prawie 30 lat temu, nigdy nie podejmował z narzeczoną rozmów o kolorze skóry, co już pokazuje, jak daleką drogę przeszli Brytyjczycy od jawnej niechęci wobec osób o innym kolorze skóry pod koniec XIX wieku do stanu, w którym odmienne pochodzenie nie budzi zdziwienia większości i jest jak kolor oczu, dla wielu osób zupełnie neutralną cechą człowieka.

Wielka Brytania od wieluset lat była wielokulturowa, lecz na dobre wielorasowa stała się dopiero pod koniec XIX wieku. Wraz z rozwojem handlu do miast portowych przybywali marynarze i handlarze z odległych krajów. Jako obywatele kolonii i protektoratów mieli prawo mieszkać i pracować na terenie Wielkiej Brytanii. Ludność miejscowa patrzyła na nich z niechęcią i obawą, że zechcą wiązać się z białymi Angielkami i z początku panowała segregacja - Jemeńczycy, Somalijczycy, Malaje, Indusi czy Chińczycy mieszkali w specjalnych hotelach i stołowali się w specjalnie dla nich przeznaczonych kawiarniach i restauracjach. Ale oczywiście nie miał miejsca apartheid tego typu co w tym czasie w Stanach Zjednoczonych. I wojna światowa zmieniła wiele. Jako żołnierzy i pracowników, mających wypełnić miejsce po Brytyjczykach udających się na front, Wielka Brytania zatrudniła obywateli z odległych kolonii. To był także, a może przede wszystkim, czas wyzwolenia kobiet, które zaczęły pracować w uznawanych dawniej za męskie zawodach, zasmakowały samotnych wypraw do kina czy pubu. Poznawały swą seksualność, na randki przestały chadzać z przyzwoitkami, a w przyśpieszonym tempie poznawały tajniki antykoncepcji. Odkryły, że w przeciwieństwie do białych mężczyzn z ich ojczyzny przybysze z Afryki, Chin czy krajów afrykańskich są szarmanccy, mili i hojni. Pani historyk, która opowiada w filmie początki zawierania związków osób o odmiennym kolorze skóry podczas I wojny światowej, zwróciła uwagę, jak wiele kobiet w tamtych czasach podkreślało, że ci "obcy" mężczyźni byli po prostu bardzo mili. Źle to świadczy o rodowitych Brytyjczykach z tamtych lat... Po zakończeniu wojny wielu mężczyzn z odległych krajów zdecydowało się zostać i założyć rodziny. Zaczęto tworzyć wielokulturowe społeczności, na początku tylko w miastach portowych. W 1918 roku na Wyspach mieszkało 20 tysięcy mężczyzn z Karaibów, Bliskiego Wschodu i Azji. To kobiety wspierały zmiany, to kobiety cechowały się większą tolerancją. Po powrocie swych mężów z frontu większość, która podczas ich nieobecności żyła z partnerami o innym kolorze skóry, żądała rozwodu. Przemian społecznych nie można było cofnąć. Oczywiście biali mężczyźni nie byli szczęśliwi, że zajmowano ich miejsca. Wzajemna niechęć rosła, miały miejsce zamieszki, akty agresji, a będące świadkami zajść kobiety zaciekle broniły swych nowych partnerów i obcych o nie-białym kolorze skóry. Jedna z kobiet, o imieniu Dora, pracująca hoteliku w portowym miasteczku, podczas zamieszek w 1919 krzyczała do białych mężczyzn, celujących z karabinów w Arabów: "Nie zamieniłabym jednego Araba na dwudziestu z was! Prawdę mówiąc, zapewne poślubię arabskiego mężczyznę jutro". Białym kobietom za takie zachowanie niestety też się niekiedy obrywało.

rodzina, 1916

Anonimowa rodzina, 1916

Mała dygresja: Byłam jakiś czas temu w niewielkim, lecz świetnie zorganizowanym Muzeum Żydowskim w Londynie i zainteresowało mnie, jak wiele dokumentów i relacji Żydów brytyjskich opisuje ich odległe pochodzenie. Jak wiele przedmiotów świadczy o mieszanych pochodzeniu ich dawnych właścicieli, np. świadectwo ślubu z 1895 zawarte przez bagdadzkich Żydów w Kalkucie, którzy potem wyemigrowali do Wielkiej Brytanii. Żydzie brytyjscy mają bardzo bogate korzenie, sięgające Indii, Egiptu, Iranu, Iraku, Europy Wschodniej... Koniec dygresji.

Oburzenie wielu Brytyjczyków odnośnie związków mieszanych było jeszcze przez kilka dekad dość duże. Fantastycznie jest posłuchać starszych osób, w wieku 70-90 lat, z mieszanych małżeństw, których matki były białe zaś ojcowie pochodzili z Chin, krajów arabskich czy Karaibów, jak wspominają przeszłość, swoje dzieciństwo i nastroje społeczne wówczas panujące, a także szokujące dziś restrykcje i przepisy, które jednakże nie w całym kraju były identyczne (w Liverpoolu np. kobiety wychodzące za mąż za cudzoziemców traciły brytyjskie obywatelstwo, a mężczyźni o obcej narodowości musieli meldować się na policji raz w tygodniu). Mimo tych utrudnień społeczność wielonarodowościowa i wielorasowa stopniowo się powiększała. Biała społeczność wymyślała niestworzone historie o egzotyce londyńskiej dzielnicy Chinatown z jej piwnicami, w których aż gęsto było od dymu opium, czy kawiarni, w których Indusi żuli liście betelu. Już w 1919 uwieczniano ten obcy, a jednak angielski świat na taśmie filmowej. W jednym takim filmie pt. "Broken Blossoms or The Yellow Man and The Girl", nakręconym przez D.W Griffithsa w 1919, opowiedziana jest historia o miłości angielskiej dziewczyny (gra ją Lilian Gish) i Chińczyka z londyńskiej Chinatown. Ten film był dość przełomowy jak na tamte czasy, gdyż pokazał, że obcy może znaczyć dobry, grzeczny, uprzejmy, delikatny, uczciwy (złym charakterem był za to w filmie rodowity Anglik). Chińczycy zresztą od początku należeli do mniejszości cechującej się największą pracowitością, a ich dzieci po dziś dzień osiągają najlepsze wyniki w nauce, na równi z dziećmi pochodzenia indyjskiego. Rząd jednak tworzył listy narodowości, których młode kobiety myślące o zamążpójściu powinny unikać i narodowość chińska znalazła się na owej liście. 

rodzina Stanleya Ah Foo, ktory przybyl do Liverpoolu w 1912

Rodzina Stanleya Ah Foo, który przybył do Liverpoolu w 1912 roku

Im bliżej II wojny światowej, tym rosło na sile Królewskie Stowarzyszenie Eugeniczne. Nie było wprawdzie tak potężne jak w Niemczech, ale i tak podejmowało kroki, by "oczyścić białą rasę" - a pierwszymi królikami doświadczalnymi w testach mających udowodnić, że dzieci ze związków mieszanych mają gorsze geny, byli liverpoolscy potomkowie białych Angielek i czarnych lub chińskich mężczyzn. W Australii odbierano tymczasem dzieci parom mieszanych i umieszczano w rodzinach, gdzie oboje małżonkowie byli biali. W Rodezji zakazano prawnie związków pozamałżeńskich między białymi kobietami a czarnymi mężczyznami. W USA dyskryminacja czarnoskórych mieszkańców jest legendarna. Co jest fascynujące to fakt, iż dziś uważa się powszechnie, że dzieci ze związków mieszanych są z reguły ładniejsze niż białe dzieci, dawniej zaś było odwrotnie. Wyniki badań eugenicznych były wielkim zaskoczeniem dla lekarzy. Okazało się, że wszystkie dzieci z rodzin angielsko-chińskich miały wyższy poziom inteligencji niż ich biali rówieśnicy. O dzieciach mających czarnych ojców lekarze mówili natomiast, że odziedziczyli najgorsze cechy obu ras - lenistwo i niepoważne podejście do życia rasy czarnej i brak kręgosłupa moralnego rasy białej (wówczas powszechnie sądzono, że kobiety sypiające z czarnymi mężczyznami muszą być prostytutkami). Bardzo naukowe wnioski, prawda?

Seksualność przez kilka dekad była w centrum zainteresowania wszystkich. Najpewniej wówczas narodził się pogląd, że białej kobiety, która spróbowała seksu z czarnoskórym mężczyzną, nigdy żaden biały nie będzie w stanie zadowolić. Ku oburzeniu wielu, białe kobiety, w tym wiele artystek, potwierdzały otwarcie tę teorię. Zastanawiano się, co skłoniło pewną szkocką rozwódkę do poślubienia jednego z najbogatszych mężczyzn świata, sułtana Johoru (jeden z malezyjskich stanów) w brytyjskich meczecie w Surrey w 1930 - sama historia tego meczetu jest ciekawa, powstał on bowiem w XIX wieku i służył Brytyjczykom, którzy przeszli na islam. Dla wyższych sfer i ludzi zainteresowanych kulturą i sztuką kolor skóry nie miał takiego znaczenia jak dla przedstawicieli klasy robotniczej. Już w latach 30. ubiegłego wieku niektóre arystokratki brytyjskie poślubiały czarnoskórych czy arabskich mężczyzn. W 1930 roku czarnoskóry Paul Robeson, syn amerykańskiego niewolnika, który przeprowadził się w latach 20. do Wielkiej Brytanii zdegustowany traktowaniem czarnych w USA, zagrał na deskach angielskiego teatru Otella. Był pierwszym na świecie czarnoskórym aktorem, występującym w sztuce szekspirowskiej, co dziś jest zupełnie normalne, lecz w tamtych czasach mogło powodować kontrowersje. Ale nie powodowało, nie na Wyspach Brytyjskich. Na premierze wywoływano go na scenę 20 razy (!) po opadnięciu kurtyny - publiczność była zachwycona i nie gorszył jej nawet pocałunek, jaki między czarnym Otello a białą Desdemoną miał miejsce na scenie. Sam Robeson musiał opuścić Anglię w 1939 i wrócić do USA, lecz przy każdej okazji za granicą krytykował Stany Zjednoczone za dyskryminację czarnych. Jeszcze po latach piękna Peggy Ashcroft, aktorka grająca Desdemonę, wspominała publicznie gorący romans między nią a Robesonem i pytała retorycznie: "Która kobieta nie oszalałaby na punkcie tego mężczyzny?". 

Peggy Ashcroft i Paul Robeson

Peggy Ashcroft i Paul Robeson

Tymczasem rodziło się już drugie pokolenie dzieci, których rodzice pochodzili z mieszanych małżeństw. Społeczność wielokulturowa w wielu miastach była świetnie zorganizowana i zintegrowana, dzieci dorastały wzbogacane o dodatkowy język, pyszne potrawy z dalekich krajów i kulturę swych ojców i dziadków. Wspólnie obchodzono Eid, Boże Narodzenie, chiński Nowy Rok i inne święta, dzieląc się szczodrze rytuałami i obrzędami. Te stosunkowo niewielkie grupki były prawdziwie wielokulturowe, gdzie uprzedzenia wobec innych kultur były rzadkością - jednoczono się wspólnie przeciwko względnej niechęci białej większości społeczeństwa. Tworzono swoją własną kulturę, czerpiąc z otaczających to, co pasowało i odrzucając to, co nie znajdowało uznania.

Zbliżająca się II wojna światowa nasiliła próby "oczyszczenia białej rasy" na kontynencie europejskim. Także wśród Brytyjczyków znajdowali się zwolennicy teorii Hitlera o konieczności ochrony białej rasy, ale była ich zdecydowana mniejszość. Obywatele Wielkiej Brytanii byli w przeważającej większości - jak na tamte czasy - tolerancyjni i liberalni; nawet jeśli nie popierano związków mieszanych (ludzie mawiali czasem, że nie mają nic przeciwko małżeństwu o odmiennych kolorach skóry w sąsiedztwie, ale sami nie chcieliby, by ich córka związała się z Arabem) mało kto posunąłby się do głoszenia poglądów wyznawanych przez niemieckiego przywódcę. Badania eugeniczne także przestały interesować naukowców. Pisarz J.B. Priestley podróżował w latach 30. po kraju i po ujrzeniu Liverpoolu, w którym w jednym przedszkolu bawiły się dzieci o różnym kolorze skóry, znalazł w tym powód do świętowania naszej ludzkiej różnorodności i zachwycał się faktem, że społeczeństwo jest tak wymieszane. Jego książka "English Journey" jest świadectwem, że już wtedy niektórzy mieli przed oczami nową wizję angielskości, w której biały kolor skóry nie jest uznawany za pewnik. W Wielkiej Brytanii zaczęto kręcić antynazistowskie filmy, wychwalając zalety i talenty ludzi o innym kolorze skóry (zwracano np. uwagę na osiągnięcia w krykiecie) i otwarcie mówiono: "Cały ten hitlerowski nonsens i przekonanie o wyższości aryjskiej rasy są zwyczajnie nieprawdziwe". Doświadczenia wojenne i świadomość szokujących poczynań nazistów tylko wzmocniły tolerancję wobec inności na Wyspach Brytyjskich, choć w późniejszych latach dochodziło jeszcze do ostracyzmu społecznego i musiało minąć jeszcze wiele lat, by dojść do tego poziomu, jaki Wielka Brytania reprezentuje dziś. Przy czym zaznaczam, że wciąż nie dla wszystkich jest różowo, wciąż jeszcze ma miejsce rasizm - ale o tym w ostatniej części cyklu. Szef policji w Cardiff, który jeszcze przed II wojną światową dążył do zakazania uprawiania seksu między partnerami o odmiennym kolorze skóry, zaraz po wojnie zmienił zupełnie punkt widzenia i stawiał społeczność wielokulturową w Tiger Bay w Cardiff za symbol i dobry przykład rasowej tolerancji. Jego prawnukowie są dziś częścią wielorasowej rodziny.

Ake from Trinidad and Mary Jacobs, British, on their wedding day in April 1948

Jake z Trynidadu i Mary Jacobs, Brytyjka, w dniu ślubu w 1948 roku

Tymczasem panie i panowie z pierwszych brytyjskich rodzin mieszanych podkreślają z dumą, że zawsze czuły się dumne ze swego mieszanego pochodzenia. Nigdy nie czuły się gorsze, wiele czuło się szczęśliwymi dorastając w świetnie funkcjonujących rodzinach - to jednak nie było w żadnym wypadku doświadczeniem wszystkich. Co ciekawe, dziś osoby o mieszanym pochodzeniu bardzo głośno mówią o swej dumie z posiadania tak bogatego kulturowo tła. I jak pisałam w artykule o tożsamości w społeczeństwie wielokulturowym dla ostatniego numeru Archipelagu, dostępnego do ściągnięcia z tej strony, z dumą mówią o sobie, że są np. British-Pakistani czy African-British, czyli - jak to stwierdził Timothy Garton Ash w wywiadzie dla "Tygodnika Powszechnego" - "Europejczykami z dywizmem". Ale o tym jeszcze napiszę więcej.

O kolejnych latach rozwoju brytyjskiej społeczności mieszanej rasowo w następnych odcinkach.

Connie and Leslie Hoe, both mixed race Chinese, with their daughter Christine, pictured in 1946

Connie i Leslie Hoe, oboje pochodzący z mieszanych chińsko-angielskich rodzin, z córką Christine, 1946

Connie-Hoe-and-husband-Leslie

Connie z mężem Lesliem obecnie

Wszystkie zdjęcia pochodzą ze strony www.bbb.co.uk.
 
1 , 2 , 3 , 4 , 5